project Het Vaneker Enschede
opgave
prijsvraag "bouw natuurlijk je eigen vrijheid"
Stedenbouwkundig ontwerp
Uitgangspunt was een groene kamer met een centraal Twentse erf en daaraan een viertal kavels haaks op het erf. De ruimtelijke hiërarchie en positie van de huizen op het Twentse erf wordt in de nieuwe hoeve zichtbaar door een compacte bebouwing aan de randen van het erf. De ruimte tussen de huizen en de bomenwal die de ‘groene kamer’ definieert is een ononderbroken maaiveld en wordt hierdoor direct bij de woning betrokken.
Het ten opzichte van de opgave verkleinen van de footprint van de huizen maakt een optimale verdichting naar het midden en verdunning naar de rand van de groene kamer toe mogelijk. Verder worden alle functies onder één kap gehuisvest waardoor de gebouwen bijgebouwen van elkaar worden en vice versa. De gebouwen worden geplaatst in een losse oriëntatie, zonder een vooropgezette richting. De onderlinge verwantschap van de gebouwen benadrukt het totaal.
Architectonisch ontwerp
De huizen worden voor ieder bewoner geoptimaliseerd op basis van de individuele wensen. De afzonderlijke ideaalprogramma’s worden vervolgens (theoretisch) met elkaar versmolten en als gezamenlijke woonmassa versneden. Het resultaat is één uniek woonvolume dat de wensen van alle bewoners inhoudt. Dit volume wordt geknipt en op de privé kavel gesitueerd. De waarde van het instrument van de gezamenlijke snede laat zich het beste vergelijken met de manier waarop je een koek verdeelt. Iedere snede resulteert in een plak die op zichzelf uniek is maar meteen de volgende plak bepaalt. De regels zijn simpel en gemakkelijk te gebruiken en dagen uit om te onderzoeken hoe het wonen onder een kap zich kan gedragen. Door stapeling of herschikking van het woonprogramma worden onder andere oriëntatie, privacy, zicht op het landschap en contact met het erf onderzocht. Het feit dat de gekozen snede van de één, consequenties heeft voor de ander en daarover overeenstemming wordt bereikt maakt juist dat onderlinge frustraties voorkomen worden. Dit is een waarborg voor de gezamenlijke kwaliteit van de hoeve. De methode grijpt daarmee terug op basisbegrippen in de architectuur. Schoonheid, bruikbaarheid en constructie zijn een onlosmakelijk geheel.
Het huis en de tuin worden als een verweven entiteit ontworpen. De archetypische kwaliteit en de materialisatie van het Twentse Lös hoes is een rijke inspiratiebron hiervoor. De uitgesproken dakvlakken met een lage gootlijn, de eenduidige topgevel en het sober materiaalgebruik spelen een belangrijke rol voor het ontwerp.
