project CBZV Groningen
opgave
prijsvraag CBZV
Prijsvraag
Het College Bouw Ziekenhuisvoorzieningen (CBZV) heeft een openbare ideeënprijsvraag uitgeschreven waarin gevraagd wordt de veranderende opvattingen en inzichten binnen de gezondheidszorg architectonisch tot uitdrukking te brengen. Hierbij wordt gezocht naar architectonische verdieping op de verschijningsvorm, de context en het gebruik. In het gebruik speelt de flexibiliteit in het gebruik en het spanningsveld tussen indivi-dualiteit en collectiviteit een belangrijke rol.
Locatiekeuze
De naoorlogse wijken vormen een belangrijke ontwerpopgave waarin vergrijzing van de bewoners en de noodzaak om te vernieuwen -herstructurering- speciale aandacht vragen. Sociale en ruimtelijke structuren zullen binnen de veranderende financiële en programmatische kaders in de zorg, heroverwogen en uitgewerkt moeten worden.De locatie in de wijk Paddepoel te Groningen is daar een voorbeeld van. Op de hoek Zonnelaan-Venuslaan staat het verzorgingshuis Bernlef met 120 intramurale plaatsen en 60 extramurale plaatsen. Bernlef bedient een groot deel van deze naoorlogse jaren zestig wijk waar een hoge mate van vergrijzing is opgetreden.
Knelpunten
Door het starre bouwkundige principe is een efficiënte en bruikbare herstructurering van het bestaande intramurale gedeelte niet goed mogelijk. Daarnaast komt de centrumfunctie van het complex op de begane grond niet tot uitdrukking mede door de verscholen entrees.Motivering
Wij hebben tot doel gesteld de centrumfunctie van het complex vanuit de wijk beter herkenbaar en bereikbaar te maken. Daarnaast wordt een flexibel gebouw voorgesteld dat op dit moment aan de huidige zorgbehoefte kan voldoen en in de toekomst wijzigingen daarin of zelfs andere functies in zich op kan nemen.Gebouwstructuur
Het gebouw bestaat uit een kolommenstructuur op een alternerend stramien van 3,6 – 4,80 – 4,80 – 3,60 meter, met vloervelden waarbij in de centrale zone liften, vluchttrappen, verkeersruimte en stijgpunten voor installatietechniek geregeld zijn. Aan weerszijden van het gebouw (oost en west) bevinden zich twee zones die als klimaatgevel dienst doen en tevens een facultatieve buitenruimte bevatten. Aan de uiteinden van de centrale zones bevinden zich op de twee kopse kanten van het gebouw zowel buitenruimtes als algemene verblijfsruimtes.
De installatie -infrastructuur is zo geregeld dat met zo weinig mogelijk stijgpunten zoveel mogelijk (wisselende) functies bediend worden. Door vloerverwarming toe te passen in kleine velden die afzonderlijk geschakeld kunnen worden ontstaat een flexibel verwarmingssysteem. De zone in de klimaatgevel wordt middels luchtkanalen in de vloer gekoppeld aan de stijgzones waardoor een duurzame bijdrage wordt geleverd in de verwarming en koeling van het binnenklimaat.
Uitwerking
De opzet van deze structuur maakt een zeer flexibele indeling mogelijk. Van twee verpleegeenheden kan een zorgeenheid gemaakt worden en van twee zorgeenheden kan een zelfstandig appartement, zonder grote bouwkundige ingrepen. Om de levendigheid in een dergelijk gebouw te stimuleren is er niet alleen in verpleeg- en zorgplaatsen voorzien maar zijn er ook een aantal zelfstandige appartementen, een kantoorverdieping en twee recreatieverdiepingen (funfloors) ondergebracht.
Surplus van de Klimaatgevel
In de architectonische uitwerking van de gevel wordt uitdrukking gegeven aan de individualiteit van de bewoners door iedereen een bijzondere buitenruimte te geven binnen de geconditioneerde wereld van de dubbele (klimaat)gevel. Naar believen kan deze tussenruimte gesloten of geopend worden en ontstaat een ruimte met het karakter van een wintertuin. Deze buitenruimtes cq. wintertuinen zullen zich vullen met meubilair, planten, ‘prularia’ en volières, een staalkaart van het leven dat zich hier afspeelt.Collectieve programma onderdelen in uitkragende volumes en insneden op de kopse zijden van het gebouw verbinden het gezamenlijke leven met de wijk. Dit kan variëren van balkon, wintertuin tot multifunctionele ruimte. Voor het interne leven spelen ‘pleinen’ en vides in de centrale zone een soortgelijke rol.
